{"id":526898,"date":"2026-04-26T09:01:24","date_gmt":"2026-04-26T15:01:24","guid":{"rendered":"https:\/\/billieparkernoticias.com\/?p=526898"},"modified":"2026-04-26T09:01:24","modified_gmt":"2026-04-26T15:01:24","slug":"el-sesgo-historico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898","title":{"rendered":"El sesgo hist\u00f3rico."},"content":{"rendered":"<p>*Paralaje.<\/p>\n<p>\/ Li\u00e9bano S\u00e1enz \/<\/p>\n<p>&#8220;Los antiguos mexicanos\u2026&#8221; <strong>Miguel Le\u00f3n-Portilla .<\/strong><\/p>\n<p>*La pol\u00edtica y la historia mantienen una relaci\u00f3n inevitable y peligrosa: la primera busca legitimarse en el pasado, la segunda intenta comprenderlo sin obedecer al poder. El problema surge cuando esa tensi\u00f3n se rompe y la historia deja de ser interpretaci\u00f3n cr\u00edtica para convertirse en propaganda.<\/p>\n<p>En ese gesto, la historia se congela, se vuelve teleol\u00f3gica, cerrada, una historia de bronce hecha de h\u00e9roes, gestas y enemigos n\u00edtidos. No explica, legitima. No duda, afirma. As\u00ed, la complejidad del pasado se reduce a un esquema binario que divide entre justos y culpables. La propaganda hist\u00f3rica es un mecanismo de poder cuyo objetivo es polarizar.<\/p>\n<p>Los populismos recurren a este uso instrumental del pasado: la Venezuela bolivariana o la Nicaragua sandinista muestran c\u00f3mo la historia se transforma en un recurso persuasivo para justificar decisiones presentes. Hoy se intenta la fabricaci\u00f3n de un pasado prehisp\u00e1nico id\u00edlico, un tiempo arm\u00f3nico y moralmente superior, despojado de sus conflictos internos, de la guerra, del canibalismo ritual y de los sacrificios humanos documentados por la investigaci\u00f3n hist\u00f3rica. No se trata aqu\u00ed de reivindicar la violencia del pasado, sino de se\u00f1alar la idealizaci\u00f3n selectiva que convierte a los pueblos originarios en un mito funcional a proyectos pol\u00edticos contempor\u00e1neos.<\/p>\n<p>Esta imagen purificada no busca comprender la complejidad de las civilizaciones prehisp\u00e1nicas, sino utilizarlas como reserva moral frente al presente. El pasado se vuelve coartada: un espejo idealizado que legitima discursos de identidad, victimizaci\u00f3n o redenci\u00f3n pol\u00edtica. Al eliminar sus contradicciones, se le priva de historicidad y se le transforma en emblema; deja de ser conocimiento cr\u00edtico para convertirse en relato consolador que lejos de iluminar el presente, es instrumentalizado para silenciarlos.<\/p>\n<p>El tiempo no absuelve ni condena, lo hacen los relatos construidos desde posiciones de poder; sin embargo, el compromiso del historiador no es con una causa, sino con la verdad. La historia no es un tribunal ni un monumento: es un campo de disputa. Defenderla de su conversi\u00f3n en propaganda es defender el pensamiento hist\u00f3rico frente a la tentaci\u00f3n autoritaria de las certezas absolutas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>*Paralaje. \/ Li\u00e9bano S\u00e1enz \/ &#8220;Los antiguos mexicanos\u2026&#8221; Miguel Le\u00f3n-Portilla . *La pol\u00edtica y la historia mantienen una relaci\u00f3n inevitable y peligrosa: la primera busca legitimarse en el pasado, la segunda intenta comprenderlo sin obedecer al poder. El problema surge cuando esa tensi\u00f3n se rompe y la historia deja de ser interpretaci\u00f3n cr\u00edtica para convertirse&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":496911,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[114,18,401],"tags":[399],"class_list":["post-526898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ellos-columnistas","category-noticias-de-ultima-hora","category-paralaje","tag-liebano-saenz"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_MX\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"*Paralaje. \/ Li\u00e9bano S\u00e1enz \/ &#8220;Los antiguos mexicanos\u2026&#8221; Miguel Le\u00f3n-Portilla . *La pol\u00edtica y la historia mantienen una relaci\u00f3n inevitable y peligrosa: la primera busca legitimarse en el pasado, la segunda intenta comprenderlo sin obedecer al poder. El problema surge cuando esa tensi\u00f3n se rompe y la historia deja de ser interpretaci\u00f3n cr\u00edtica para convertirse...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Frontera Veracruz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-26T15:01:24+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Billie Parker Noticias\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Billie Parker Noticias\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898\"},\"author\":{\"name\":\"Billie Parker Noticias\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93\"},\"headline\":\"El sesgo hist\u00f3rico.\",\"datePublished\":\"2026-04-26T15:01:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898\"},\"wordCount\":379,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"keywords\":[\"Liebano S\u00e1enz\"],\"articleSection\":[\"Ellos Opini\u00f3n\",\"Noticias de \u00faltima hora\",\"Paralaje\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898\",\"name\":\"El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2026-04-26T15:01:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=526898#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El sesgo hist\u00f3rico.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\",\"name\":\"Frontera Veracruz\",\"description\":\"Noticias C\u00f3rdoba \u00b7 Orizaba \u00b7 Veracruz\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\",\"name\":\"Frontera Veracruz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/logo-header.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/logo-header.png\",\"width\":600,\"height\":220,\"caption\":\"Frontera Veracruz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/share\\\/1CtNrbq7Bz\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93\",\"name\":\"Billie Parker Noticias\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Billie Parker Noticias\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898","og_locale":"es_MX","og_type":"article","og_title":"El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz","og_description":"*Paralaje. \/ Li\u00e9bano S\u00e1enz \/ &#8220;Los antiguos mexicanos\u2026&#8221; Miguel Le\u00f3n-Portilla . *La pol\u00edtica y la historia mantienen una relaci\u00f3n inevitable y peligrosa: la primera busca legitimarse en el pasado, la segunda intenta comprenderlo sin obedecer al poder. El problema surge cuando esa tensi\u00f3n se rompe y la historia deja de ser interpretaci\u00f3n cr\u00edtica para convertirse...","og_url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898","og_site_name":"Frontera Veracruz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/","article_published_time":"2026-04-26T15:01:24+00:00","author":"Billie Parker Noticias","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Billie Parker Noticias","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898"},"author":{"name":"Billie Parker Noticias","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/person\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93"},"headline":"El sesgo hist\u00f3rico.","datePublished":"2026-04-26T15:01:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898"},"wordCount":379,"publisher":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","keywords":["Liebano S\u00e1enz"],"articleSection":["Ellos Opini\u00f3n","Noticias de \u00faltima hora","Paralaje"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898","name":"El sesgo hist\u00f3rico. - Frontera Veracruz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2026-04-26T15:01:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=526898#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El sesgo hist\u00f3rico."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#website","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/","name":"Frontera Veracruz","description":"Noticias C\u00f3rdoba \u00b7 Orizaba \u00b7 Veracruz","publisher":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization","name":"Frontera Veracruz","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/logo-header.png","contentUrl":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/logo-header.png","width":600,"height":220,"caption":"Frontera Veracruz"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/person\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93","name":"Billie Parker Noticias","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Billie Parker Noticias"},"url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/526898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=526898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/526898\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=526898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=526898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=526898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}