{"id":485058,"date":"2025-07-12T11:01:15","date_gmt":"2025-07-12T17:01:15","guid":{"rendered":"https:\/\/billieparkernoticias.com\/?p=485058"},"modified":"2025-07-12T11:01:15","modified_gmt":"2025-07-12T17:01:15","slug":"epitacia-cruz-la-mujer-del-huipil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058","title":{"rendered":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil."},"content":{"rendered":"<p>*<\/p>\n<p>*12.07.2025 M\u00e9xico.- La vigencia de los dise\u00f1os de Epitacia Cruz confirma la funci\u00f3n de la artesan\u00eda como archivo material de una comunidad, donde geometr\u00edas y flores articulan historia, parentesco y pertenencia colectiva.<\/p>\n<p>Epitacia Cruz Cabrera, conocida como \u201cNa Tacha\u201d, naci\u00f3 en 1922 en Asunci\u00f3n Ixtaltepec, Oaxaca, consolid\u00e1ndose como referente de la cadenilla de grecas del Istmo de Tehuantepec.<\/p>\n<p>A los 12 a\u00f1os hered\u00f3 de sus mayores el trazo geom\u00e9trico y floral que defini\u00f3 la iconograf\u00eda textil local, un repertorio que situ\u00f3 a Ixtaltepec en la cartograf\u00eda artesanal nacional.<\/p>\n<p>Domin\u00f3 t\u00e9cnicas como el bordado con aguja fina, el tejido de gancho y la cadenilla en m\u00e1quina de pedal, saberes que integran una tecnolog\u00eda textil de transmisi\u00f3n intergeneracional.<\/p>\n<p>Reconocida como \u201cLa mujer del huipil\u201d, Na Tacha preserv\u00f3 la cadenilla de grecas como signo identitario del pueblo guiaati\u2019, reforzando su papel como depositaria patrimonial.<\/p>\n<p>Su muerte a los 103 a\u00f1os el pasado 6 de julio marca la extinci\u00f3n de una generaci\u00f3n que vincul\u00f3 memoria, simbolismo y t\u00e9cnica, hoy prolongada en la obra de su bisnieto, Adonis Cruz, continuador de su legado.<\/p>\n<p>La vigencia de sus dise\u00f1os confirma la funci\u00f3n de la artesan\u00eda como archivo material de una comunidad, donde geometr\u00edas y flores articulan historia, parentesco y pertenencia colectiva.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>* *12.07.2025 M\u00e9xico.- La vigencia de los dise\u00f1os de Epitacia Cruz confirma la funci\u00f3n de la artesan\u00eda como archivo material de una comunidad, donde geometr\u00edas y flores articulan historia, parentesco y pertenencia colectiva. Epitacia Cruz Cabrera, conocida como \u201cNa Tacha\u201d, naci\u00f3 en 1922 en Asunci\u00f3n Ixtaltepec, Oaxaca, consolid\u00e1ndose como referente de la cadenilla de grecas&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":485065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[38,29,18],"tags":[10823,8726,10824],"class_list":["post-485058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura","category-las-protagonistas","category-noticias-de-ultima-hora","tag-epitacia-cruz","tag-huipil","tag-istmo-de-tehuantepec"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_MX\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"* *12.07.2025 M\u00e9xico.- La vigencia de los dise\u00f1os de Epitacia Cruz confirma la funci\u00f3n de la artesan\u00eda como archivo material de una comunidad, donde geometr\u00edas y flores articulan historia, parentesco y pertenencia colectiva. Epitacia Cruz Cabrera, conocida como \u201cNa Tacha\u201d, naci\u00f3 en 1922 en Asunci\u00f3n Ixtaltepec, Oaxaca, consolid\u00e1ndose como referente de la cadenilla de grecas...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Frontera Veracruz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-12T17:01:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Billie Parker Noticias\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Billie Parker Noticias\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minuto\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058\"},\"author\":{\"name\":\"Billie Parker Noticias\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93\"},\"headline\":\"Epitacia Cruz: la mujer del huipil.\",\"datePublished\":\"2025-07-12T17:01:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058\"},\"wordCount\":230,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"keywords\":[\"Epitacia Cruz\",\"Huipil\",\"Istmo de Tehuantepec\"],\"articleSection\":[\"Cultura\",\"Las Protagonistas\",\"Noticias de \u00faltima hora\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058\",\"name\":\"Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2025-07-12T17:01:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?p=485058#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Epitacia Cruz: la mujer del huipil.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\",\"name\":\"Frontera Veracruz\",\"description\":\"Noticias C\u00f3rdoba \u00b7 Orizaba \u00b7 Veracruz\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#organization\",\"name\":\"Frontera Veracruz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/logo-header.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/logo-header.png\",\"width\":600,\"height\":220,\"caption\":\"Frontera Veracruz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/share\\\/1CtNrbq7Bz\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93\",\"name\":\"Billie Parker Noticias\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Billie Parker Noticias\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/fronteraveracruz.com\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058","og_locale":"es_MX","og_type":"article","og_title":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz","og_description":"* *12.07.2025 M\u00e9xico.- La vigencia de los dise\u00f1os de Epitacia Cruz confirma la funci\u00f3n de la artesan\u00eda como archivo material de una comunidad, donde geometr\u00edas y flores articulan historia, parentesco y pertenencia colectiva. Epitacia Cruz Cabrera, conocida como \u201cNa Tacha\u201d, naci\u00f3 en 1922 en Asunci\u00f3n Ixtaltepec, Oaxaca, consolid\u00e1ndose como referente de la cadenilla de grecas...","og_url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058","og_site_name":"Frontera Veracruz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/","article_published_time":"2025-07-12T17:01:15+00:00","author":"Billie Parker Noticias","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Billie Parker Noticias","Tiempo de lectura":"1 minuto"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058"},"author":{"name":"Billie Parker Noticias","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/person\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93"},"headline":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil.","datePublished":"2025-07-12T17:01:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058"},"wordCount":230,"publisher":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","keywords":["Epitacia Cruz","Huipil","Istmo de Tehuantepec"],"articleSection":["Cultura","Las Protagonistas","Noticias de \u00faltima hora"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058","name":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil. - Frontera Veracruz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2025-07-12T17:01:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?p=485058#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Epitacia Cruz: la mujer del huipil."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#website","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/","name":"Frontera Veracruz","description":"Noticias C\u00f3rdoba \u00b7 Orizaba \u00b7 Veracruz","publisher":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#organization","name":"Frontera Veracruz","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/logo-header.png","contentUrl":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/logo-header.png","width":600,"height":220,"caption":"Frontera Veracruz"},"image":{"@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/share\/1CtNrbq7Bz\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/#\/schema\/person\/3b5b8f1e99acdc9e32ee42c7eef2af93","name":"Billie Parker Noticias","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f4260f6f8d7662d1d639b4ad29baab2b3768c8300be062ab97691f061e9207a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Billie Parker Noticias"},"url":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/485058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=485058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/485058\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=485058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=485058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fronteraveracruz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=485058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}